Home / Tài liệu ôn thi / Tài liệu môn văn học / Phương pháp giúp học sinh đọc hiều tác phẩm Rừng Xà Nu

Phương pháp giúp học sinh đọc hiều tác phẩm Rừng Xà Nu

Văn học là một trong những bộ môn chính được quan tâm ở mọi bậc học, trong đó đối với học sinh THPT thì đây được xem như là một môn vô cùng quan trọng, tuy nhiên việc học lệch quá nhiều và quá phổ biến khiến cho các em không còn tập trung quá nhiều vào môn học này và làm giảm khả năng cảm thụ văn học của các em. Chính vì thế nên bài hướng dẫn dưới về tác phẩm “RỪNG XÀ NU” sẽ giúp các em có thể học hiểu được hơn. Để hiểu được tác phẩm này thì trước tiên các em cần phải hiểu sâu sắc bản chất các yếu tố chi phối đến tác phẩm:  bối cảnh lịch sử xã hội, hoàn cảnh ra đời của tác phẩm ,  hoàn cảnh riêng của tác giả,  phong cách nghệ thuật…


1. Bối cảnh lịch sử, xã hội: 

tác phẩm được công bố năm 1965. Thời điểm này có những sự kiện: Mỹ một mặt đổ quân ồ ạt vào Miền Nam, mặt khác ráo riết ném bom phá hoại Miền Bắc, với lời tuyên bố láo xược: “Đưa Miền Bắc trở về thời kỳ đồ đá”. Những hành động đó của Mỹ đã chạm vào một vấn đề nhạy cảm: Danh dự, phẩm giá và sự tồn vong dân tộc. Điều này trước đó, do tính chất cuộc chiến, chủ yếu người Việt đánh nhau với người Việt, nên nó chưa trở nên bức xúc. Giờ bỗng bùng lên tạo nên nét tâm thế thời đại: Quật khởi, vùng lên…
Tác giả của Rừng Xà Nu

2. Về hoàn cảnh riêng của tác giả: 

Nguyễn Trung Thành quê ở Quảng Nam, tập kết ra Bắc. Năm 1962, ông trở về Nam tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ. Việc Mỹ đổ quân vào Miền Nam (1965) mà trực tiếp là bãi biển Chu Lai, một phần mảnh đất quê hương ông,  đã tác động sâu sắc đến tâm lý tác giả. Điều đó kết hợp với những gì Nguyễn Trung Thành nghe và thấy ở Tây Nguyên trong quá khứ, hiện tại (trong đó có phong trào Đồng Khởi)  tạo nên nhu cầu viết. Trước “Rừng xà nu”, Nguyễn Trung Thành đã viết tùy bút “Đường chúng ta đi”. Tác phẩm “Rừng xà nu” ra đời trong tâm thế của tác giả, bởi thế, sự quật khởi vùng lên của Làng Xô Man, sức sống của dân tộc cùng với chân lý: Chúng nó cầm súng, chúng ta phải cầm mác” … là tiếng vọng  của thời đại. Dạy “Rừng xà nu” nếu không chỉ ra được mối liên hệ bản chất ấy giữa trong và ngoài tác phẩm hoặc chỉ ra hời hợt, chiếu lệ thì không thể dựng được không khí sử thi của truyện, do đó cũng không dựng được hình tượng truyện.

3. Đặc trưng về thể loại, cốt truyện, kết cấu tác phẩm…

Khi  phân tích tác phẩm, người viết cần xuất phát từ điểm nhìn lý thuyết về phong cách nghệ thuật, về thi pháp giai đoạn và thi pháp tác giả… Ở góc nhìn này,  sử thi là một trong những nét đặc trưng phong cách của văn học 1945-1975. Với Nguyễn Trung Thành, trong các tác phẩm, bên cạnh hơi thở chung ấy, ông vẫn tạo được cho mình chất sử thi riêng. Đó là sự dồn nén quá khứ trong thực tại, là sự thu nhỏ của cộng đồng lịch sử trong một làng quê, trong một cuộc đời với tất cả bản sắc văn hóa, là chất huyền thoại theo nghĩa đích thực (câu chuyện thanh gươm ông Tú trong “Đất nước đứng lên”) và theo nghĩa phát sinh (cuộc đời Tnú trong “Rừng xà nu” ở góc độ nào đó cũng là một “huyền thoại”), là sự đan cài giữa các kiểu không gian, thời gian sử thi, trong đó các hình tượng chi tiết… đều cùng tham gia làm rõ số phận cộng đồng và các giá trị tiềm ẩn trong nó… đó là phong cách cũng là thi pháp của Nguyễn Trung Thành trong “Rừng xà nu”. Từ cơ sở lý thuyết này, người viết đã chọn Tnú trong tương quan với Làng Xô Man trên trục không gian, thời gian: Tnú về làng – đêm Tnú ở làng – Tnú ra đi, làm mạch chính của bài dạy. Trong quá trình đó, đồng thời phân tích các hình tượng khác, từ đó làm rõ nội dung tác phẩm.

Comments

comments

About kythiquocgia

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *