Home / Tài liệu ôn thi / Tài liệu môn văn học / Phương hướng làm bài văn nghị luận về hiện tượng đời sống

Phương hướng làm bài văn nghị luận về hiện tượng đời sống

Văn nghị luận về hiện tượng đời sống đối với học sinh là dạng văn không mới, tuy nhiên cách làm dạng văn này lại luôn cần sự tươi mới và thay đổi, vì những hiện tượng đời sống thường xoay vần không ngừng, chính vì vậy để có thể làm tốt dạng văn này thì bản thân học sinh cần có phương pháp làm văn và chia luận điểm thích hợp


1. Khung bài làm chung

– Luận điểm 1: Giới thiệu hiện tượng đời sống cần bàn luận:
– Luận điểm 2: Nêu thực trạng của hiện tượng, phân tích các mặt đúng, sai, lợi, hại.
– Luận điểm 3: Tìm hiểu nguyên nhân của hiện tượng, bày tỏ thái độ, ý kiến của người viết về hiện tượng xã hội đó.
– Luận điểm 4: Tìm hiểu hậu quả của hiện tượng.
– Luận điểm 5: Nêu giải pháp.
Một khung bài làm tốt giúp học sinh triển khai bài hiệu quả hơn

Ví dụ 1: Suy nghĩ của em về nạn bạo hành gia đình đang diễn ra khá nhiều trong xã hội hiện nay

– Luận điểm 1: Giải thích hiện tượng
    Nạn bạo hành gia đình là hiện tượng các thành viên trong gia đình có hành vi dùng bạo lực để xâm phạm đến thân thể hoặc tinh thần của các thanh viên khác như: chồng hành hạ vợ con, bố mẹ hành hạ con cái…biểu hiện và mức độ của nạn bạo hành gia đình có khác nhau, có thể là đánh đập, hành hạ, chửi bới, mạt sát cũng có thể là giam hãm, cấm đoán….
– Luận điểm 2: Thực trạng của hiện tượng
    Nạn bạo hành gia đình đang diễn ra khá phổ biến trong xã hội hiện nay, nó trở thành một vấn đề nhức nhối, một vấn nạn của xã hội. 
Dẫn chứng: Gần đây các phương tiện thông tin đại chúng đã không ít lần đưa tin về các vụ bạo hành gia đình gây hậu quả tồi tệ như: vợ bị chồng đánh thành tật, con bị bố mẹ hành hạ gần chết, lại có những trường hợp con cái không được đáp ứng, thỏa mãn những đòi hỏi đã có những hành vi thô bạo với bố mẹ…có những người đàn bà trở nên tâm thần điên dại, có những đứa trẻ phải mang tật suốt đời, có những ông bố, bà mẹ phải thắt cổ tự tử vì quá tuyệt vọng với những đứa con hư hỏng. Điều đó quả thực rất đau lòng, xót xa và được dư luận xã hội rất quan tâm.
– Luận điểm 3: Nguyên nhân của hiện tượng
   Nguyên nhân của hiện tượng bạo hành gia đình có rất nhiều nhưng có thể kể ra những nguyên nhân cơ bản sau:
Do cuộc sống quá khó khăn đến mức quẫn bách, bức bối sinh ra đánh chửi nhau trong gia đình.
Do một số người nghiện ngập không làm chủ được hành vi.
Do bản tính hung ác của một số người, khi không vừa ý thì sẵn sàng dùng bạo lực hành hạ cả người thân.
Do ghen tuông mù quáng.
Do một số người mang tư tưởng phong kiến nặng nề, cổ hủ, đó là những người đàn ông gia trưởng, độc đoán, tự cho mình cái quyền được hành hạ vợ con.
– Luận điểm 4: Tìm hiểu hậu quả của hiện tượng, bày tỏ thái độ, ý kiến của người viết về hiện tượng đó
     + Luận cứ 1: Cho dù bắt nguồn từ nguyên nhân nào thì bạo hành gia đình cũng là yếu tố đầu tiên dẫn tới sự rạn nứt, sứt mẻ thậm chí là đổ vỡ ở nhiều gia đình.
    + Luận cứ 2: Xét cho đến cùng thì bạo hành gia đình cũng là sự vi phạm nhân quyền, vi phạm đạo đức xã hội, cao hơn cả là vi pháp luật. Bởi nó chà đạp lên quyền sống và nhân phẩm, chà đạp lên quyền bình đẳng của con người; biểu hiện sự thiếu tôn trọng lẫn nhau, thiếu tình thương và lòng nhân ái của các thành viên trong gia đình.
– Luận điểm 5: Giải pháp và cách khắc phục: 
     + Cần tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức về vấn đề bình đẳng, bình quyền trong gia đình; bài trừ thói gia trưởng.
     + Bản thân mỗi người phải tự có ý thức quí trọng gia đình, có tình yêu thương chân thành, luôn nỗ lực cố gắng để giữ gìn hạnh phúc gia đình. Phải thực sự xem gia đình là tổ ấm, là điểm tựa, niềm tin, là tình yêu và hạnh phúc đích thực. Đây là yếu tố căn bản có tính chất quyết định việc loại bỏ nạn bạo hành gia đình.
     + Cần ngăn chặn nạn bạo hành gia đình bằng cách kêu gọi dư luận xã hội lên án, bài trừ đối với tệ nạn này.
     + Khi cần thiết phải có sự can thiệp của pháp luật. Hiện nay Bộ luật của nước CHXHCN Việt Nam đã có một số điều luật để bảo vệ cho quyền con người, ngăn chặn nạn bạo hành gia đình như: Luật hôn nhân và gia đình, Luật bảo vệ bà mẹ, trẻ em….

Ví dụ 2: Hãy trình bày suy nghĩ của anh/chị  về “bệnh vô cảm” trong xã hội hiện nay.

–  Luận điểm 1: Giải thích bệnh vô cảm là gì? Hiện tượng mà quan hệ giữa người với người trở nên lạnh lùng, thiếu quan tâm lẫn nhau, thiếu trách nhiệm với nhau trong cuộc sống.
– Luận điểm 2: Nêu thực trạng về bệnh vô cảm
 +Luận cứ 1: Biểu hiện: Thiếu sự đồng cảm, chia sẻ với người khác, nhất là với những người gặp khó khăn hơn mình.
Dẫn chứng: Đi đường gặp người hoạn nạn thì làm ngơ. Đi xe bus không nhường ghế cho người già, trẻ em, phụ nữ mang thai.
 + Luận cứ 2: Đối tượng vô cảm: người với người trong đời sống xã hội như bác sĩ vô cảm với bệnh nhân, thầy cô giáo với học sinh, cha mẹ với con cái…
Thế hệ trẻ ngày nay rất nhiều người thơ ơ, vô cảm.
– Luận điểm 3: Nêu nguyên nhân
 + Luận cứ 1: Về khách quan: Xã hội phát triển trong điều kiện cạnh tranh khốc liệt đã khiến con người dễ quan tâm đến quyền lợi của bản thân mình một cách thái quá.
 + Luận cứ 2: Về chủ quan: Thói ích kĩ có sẵn trong mỗi con người.
Một bộ phận được xã hội trao quyền lực nhưng không ý thức đầy đủ trách nhiệm đối với xã hội, đã tỏ ra hống hách, chuyên quyền.
Cá nhân, nhà trường, xã hội chưa thường xuyên giáo dục tuyên truyền kịp thời một cách hài hòa giữa trí, đức và mĩ. 
– Luận điểm 4: Nêu hậu quả:
 + Xã hội thiếu tình người trong đời sống cộng đồng.
 + Ảnh hưởng đến tương lai của những con người đang trong quá trình hoàn thiện nhân cách, hoàn thiện đời sống tâm lí.
 + Đời sống tâm hồn con người trở nên nghèo nàn.
 + Xã hội nhức nhối vì những bất công vô lí.
– Luận điểm 5: Thái độ và đề xuất giải pháp
 + Lên án nghiêm khắc trước những suy nghĩ và hành động vô cảm của con người.   
 + Tích cực tham gia ngăn chặn và tuyên truyền giáo dục mọi người về một lối sống đẹp.
 + Mỗi người cần tự rèn luyện để có lẽ sống đẹp, cao cả, nhân ái, vị tha.
+ Cần tham gia những phong trào thanh niên với mục đích giúp đỡ, quan tâm đến những số phận bất hạnh.
Cần nhấn mạnh cho học sinh nhớ rằng: Mỗi luận điểm nên được viết thành một đoạn văn riêng biệt, để người đọc nhận thấy bài làm có luận điểm rõ ràng, mạch lạc và học sinh cũng tránh được lối viết lan man, nhập nhằng, không rõ ý.   

Comments

comments

About kythiquocgia

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *